Sarmaşık (Sarmasik, Bluszcz), reż. Tolga Karaçelik
Zaczyna się od prezentacji bohaterów – każdy z nich otrzymuje tajemniczą wiadomość lub jakiś sygnał. Reakcją jest spojrzenie w kamerę, wyłamujące ich na samym początku z diegezy. To sygnał, że należy się spodziewać ambitnego filmu. Za ambicjami oczywiście nie musi nadążać jakość, jednak w tym przypadku nadążyła.
Film może się okazać niełatwy w
interpretacji. Pomyślałem jednak, że jest to po prostu metafora
państwa tureckiego. Inteligencja, wyżsi oficerowie, specjaliści –
wysiadają, przestają mieć udział w wydarzeniach. Kapitan
niezupełnie wiadomo dlaczego postanawia pozostać na morzu z grupą
niżej wykwalifikowanych marynarzy. Każdy z nich jest bardzo
wyrazisty, myślę, że obrazują różne części tureckiego
społeczeństwa. Jest wzorowy muzułmanin, ale i zwykły ćpun, niewierzący. Galeria postaw. Ten trop otworzył mi się, kiedy pada zdanie
„Niewielu Kurdów żegluje” pod adresem marynarza o imieniu Kürt
(a to ci zbieg okoliczności). Kürt jest Kurdem, tak w Turcji brzmi nazwa tego narodu. Jak się okazuje w
dalszej części (nie powiem jak to widać, tylko o wnioskach) jest
sumieniem dla tych, którzy je posiadają, niekiedy odgrywa też
kluczową rolę w napięciach „politycznych” na statku. I jest
pewną tajemnicą, której Turcy nie są w stanie rozgryźć.
Kapitan, oddzielony i niedostępny to władza. A statek, to cała
sytuacja Turcji – obecnie? A może historycznie?
Można jednak odciąć się od takiego
rozumienia, oglądać jak zwykły dreszczowiec. Akcja płynie z
początku bardzo wolno, potem zagęszcza się. Jednak od pierwszych
kadrów rośnie dziwne napięcie budowane pracą kamery i ścieżką
dźwiękową. Aktorstwo jest pierwszorzędne. Kiedy wejdzie się już
w opowieść, trudno zrobić przerwę, pomimo że tempo do końca
jest co najwyżej umiarkowane. Świetna robota.
A metafora bluszczu? Mam kilka podejrzeń, ale żadne na tyle solidne, żeby się rozpisać. Natomiast zakończenie, o które pyta autor jedynego komentarza na Filmwebie, moim zdaniem jest jednoznaczne.
SPOILER:
Załoga morduje kapitana (młotek w rękach, zjednoczenie przeciwko wyzyskowi), co jest ponurym proroctwem dla Trucji.
7/10
